Nakon slavnog Zaima Muzaferije, Pavle Ilić je najpoznatiji pozorišni i filmski radnik iz Visokog. Mada nije dostigao Zaimovu reputaciju, Pavle je prije dvadesetak godina bio na vrhuncu amaterskog bavljenja umjetnošću, ali je istovremeno i profesionalno obavljao značajne dužnosti u umjetnosti, ne samo u Visokom nego i Sarajevu: reditelj i glumac u tadašnjoj Televizji Sarajevo, pomoćnik direktora Opere i baleta pri Narodnom pozorištu i sl. Pavle Ilić (na fotosu) potiče iz ugledne visočke trgovačke porodice koja vodi porijeklo iz Posavine, a krsna slava im je Nikoljdan.
Piše: Raif Čehajić, publicist
Njegovi preci su krajem 19. stoljeća doselili u Visoko iz okoline Vareša. Preci su mu isti oni od kojih korijene vuče i poznati sarajevski i beogradski glumac Đorđe Pura. Istraživanjem porijekla roda Ilić, koje je početkom 20. stoljeća obavio etnolog Milenko S. Filipović, a o čemu piše Pavle Ilić u knjizi „Hronika gordog roda – Ljetopis roda Ilić“, objavljenoj 2007. godine, ukazuje na iste korijene Pavla i Đorđa, što pobliže objašnjava genetske korijene afiniteta Ilića prema glumi.
Naime, osvrćući se na porijeklo roda Ilić etnolog Milenko S: Filipović u knjizi „Visočka nahiha“ navodi da je ovaj rod porijeklom iz Posavine, spominjući rodočelnika Ilića - Iliju Puru. Ilija je u vrijeme turske vladavine Bosnom bio kramar (trgovac na malo) za prenos robe od Broda do Sjenice a po svojim karakterističnim odgovorima dobio je nadimak Pura. Kada bi ga na putu njegove kiridžije pitale šta će jesti, on je uvijek odgovarao: „Puru, sine, puru“. Obavljajući pomenuti posao, ubio je sohom jednog Turčina pa je, izbjegavajući kaznu, pobjegao u okolinu Vareša, krijući se u Striževu i Planinici. Nakon ženidbe - historičari pretpostavljaju da je to bilo početkom 19. stoljeća - 1831. godine dobija sina Vasu (1831-1896), koji se nakon izvjesnog vremena obreo u Visokom. Vaso je u početku stanovao u Kula Banjeru a kasnije u Čekrčićima, dovozeći drva u Visoko, da bi se potom doselio u grad, gdje je sagradio kuću, baveći se ćebedžijskim zanatom. Njegova kuća, tvrdi u knjizi Pavle Ilić, postoji i danas u Ulici Hazima Dedića na broju četiri, ali je mijenjala vlasnike. U toj kući, kako navodi Pavle u svojoj knjizi, rođena su Vasina djeca: Kosta (1859-1936), Risto (1860-1912), Manojlo (1871-1928) i Danilo (1888-1919), te kći Savka, udata Kokoruš. Vaso je bio oženjen Marom, zvanom Peranova. Ovo Peranova joj je očev nadimak, jer je bila kći izvjesnog Perana, pa su njena djeca u narodu dobila nadimak Peranova. Čak se i u matičnim knjigama, uz prezime Vasine djece Ilić, nalazi i nadimak Peranovi a neki ih zovu i Peranovići.
Najstariji Vasin sin Kosta bio je trgovac i otvorio je radnju mješovite robe u zgradi na uglu današnjih ulica Jalija i Čabaravdića. Oblačio se moderno noseći bosansko odijelo: čakšire, pas, fermen i šubaru, a narod ga pamti kao poštenog i uslužnog trgovca. Kada je 1878. godine austrijska vojska kenula u okupaciju Bosne i Hercegovine, Kosta je svoj patriotizam pokazao učestvujući u pobuni zajedno sa bosanskim narodom protiv aneksije. Zahvaljujući svom ugledu 1901. godine izabran je prvo za potpredsjednika a kasnije i za predsjednika Srpske pravoslavne crkvene opštine u Visokom. Osim toga, Kosta je bio i utemeljitelj dobrovoljnog vatrogasnog društva u gradu. Ženio se dva puta i sa prvom suprugom Jokom imao djecu: Veljka (1893-1977), Šimšu-Simeunu i Savku a sa drugom ženom Anom Milenu i Vukosavu. Postao je veoma bogat trgovac i u Visokom je, između dva sjetska rata, imao više stambeno-poslonih zgrada, koje su nakon 1945. godine nacionalizovane.
Drugi Vasin sin Manojlo bio je zidar i imao je djecu: Momčila (1901-1940) i kći Vidu, dok su djeca trećeg Vasinog sina Riste (1860-1912): Miloš, Serafim, Jenko i kći Stana. I Danilo, četvrti Vasin sin bio je zaatlija, stolar i nije imao djece, dok se najmlađe Vasino dijete kći Savka udala za Kokoruša.
Mada je ovaj rod mnogobrojan, evo samo daljnje loze Kostinog sina Veljke: imao je tri sina Vasilija, koji je umro kao dvogodišnjak, Pavla (1928-2009) i Petra (1919-1997). Pavlova djeca su: Branislava i Slobodanka, a Petrova: Sofija i Slobodan.
Većina Vasinih potomaka živjela je do Drugog svjetskog rata u Visokom, ali su dolaskom fašističke vlasti za vrijeme NDH doživjeli progon, pa su spašavajući živote obreli se u Srbiji. Neki su, poput Zdravka (sin Miloša) učesnici Narodnooslobodilačkog rata). U Visoko se većina vraća po završetku Drugog svjetskog rata. No, nakon 1992. godine neki potomci Ilića su se odselili iz Visokog i sada žive u Brčkom, Šapcu, te još nekim mjestima bivše Jugoslavije.
Rod Ilića tradicionalno se bavio trgovinom, zanatstvom i raznim vidovima umjetnosti, najviše glumom, mada ih ima i drugih zanimanja.
